دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی پژوهش های سنجش از دور و اطلاعات مکانی 3041-8976 مقالات آماده انتشار 2026 06 15 Assessment of natural hazards in railway lines and station areas in the Zagros region ارزیابی خطرات طبیعی در خطوط ریلی و حریم ایستگاه‌ها در ناحیه زاگرس 57 69 12575 10.22061/jrsgr.2026.12978.1121 FA سمیرا بلوری کارشناس GIS شرکت راه آهن ایران 0000-0002-3631-0153 فرهاد شیدایی مدیرکل دفتر هوشمندسازی و داده کاوی شرکت راه آهن ایران Journal Article 2025 11 23 <strong>Background and Objectives:</strong> The vast country of Iran is always exposed to various land hazards. These hazards include earthquakes, subsidence, floods, extreme cold and heat, etc., which can cause serious damage to infrastructure, especially the railway network, and cause a lot of costs to the country's railways, while also causing life-threatening hazards to passengers. Therefore, it is important to study these natural hazards in the railway, especially the Zagros railway region, which is located in a mountainous region and has seen many accidents. The aim of this study is to study the impact of some hazards on the railway network. <strong>Methods:</strong> For this purpose, all layers of slope, elevation, population, rainfall, river, geology, land use, soil type, and fault are analyzed after being reclassified using the AHP method and performing an overlay analysis in GIS. <strong>Findings:</strong> After overlapping the fuzzy layers, the research findings indicate high to medium hazard in the study area. <strong>Conclusion:</strong> The results show that this area is one of the most critical areas because about 740 square kilometers of the railway network within a 2-kilometer radius is at moderate to severe hazard and requires better management and more attention from the authorities. The results of past hazards also confirm the performance of this method. <strong>پیشینه و اهداف:</strong> کشور پهناور ایران همواره با خطرات طبیعی متعددی روبروست. این خطرات که شامل زمین لرزه، فرونشست، سیلاب، سرما و گرمای شدید و ... است می­ تواند موجب آسیب ­های جدی به زیرساخت ها و بویژه شبکه ریلی شود. از این رو هزینه زیادی را به راه آهن کشور تحمیل می کند به علاوه می ­تواند موجب خطرات جانی برای مسافران شود. بنابراین بررسی مخاطرات طبیعی در راه آهن مسپله ای بسیار مهم می ­باشد و همواره مورد توجه مدیران می باشد. از طرفی ناحیه ریلی زاگرس که در منطقه ای کوهستانی واقع شده در طول سالیان متمادی شاهد سوانح زیادی متاثر از مخاطرات طبیعی بوده است.. از آنجایی که خدمات رسانی بهینه و ایمن یکی از اهداف مهم راه آهن ج ا ا می باشد این تحقیق به بررسی تاثیر برخی از مخاطرات طبیعی بر روی شبکه ریلی می پردازد. <strong>روش‌ها‌:</strong> بدین منظور کلیه لایه های شیب، ارتفاع، جمعیت، باران، رودخانه، زمین شناسی، کاربری زمین، جنس خاک و گسل پس از طبقهـ بندی مجدد به کمک روش AHP و انجام آنالیز همپوشانی در GIS، تحلیل می­شوند. <strong>یافته‌ها:</strong> پس از همپوشانی لایه های فازی شده یافته های تحقیق نشان دهنده مخاطرات زیاد تا متوسط در منطقه مورد مطالعه است. <strong>نتیجه‌گیری:</strong>  نتایج نشان می ­دهد که این منطقه جز مناطق بسیار بحرانی می­باشد زیرا حدود 740 کیلومترمربع از شبکه ریلی در یک حریم 2 کیلومتری در خطر متوسط تا شدید قرار دارد. این بدان معناست که حدود 60 درصد از مسیر ریلی در خطر متوسط و حدود 20 درصد از مسیر ریلی در معرض خطر بالا قرار دارند. ایستگاه های دورود، قارون، بیشه، تنگه هفت، تنگ پنج و تله زنگ در معرض مخاطرات طبیعی زیادی قرار دارند و در زمره مناطق پرخطر هستند و نیازمند مدیریت بهتر و توجه بیشتر مسئولین می­ باشد. نتایج مخاطرات گذشته نیز صحتی بر عملکرد این روش می ­باشد. https://jrsgr.sru.ac.ir/article_12575_2581afc9381682521a5f40ab7ad2ae37.pdf